De terugkoppeling

Studenten die 'iets creatiefs doen' zullen hier regelmatig mee te maken krijgen. Bij mijn studie Journalistiek bijvoorbeeld krijg je bij een aardig aantal interviews de vraag "mag ik het van te voren nog even lezen?". En wat zeg je dan? Wil je niet flauw doen, of zie je de bui al hangen - drie keer herschrijven totdat alles wat het typisch 'jou' maakt, er uit is?

Een tijdje geleden praatte ik hierover met een vriend die al behoorlijk lang als zelfstandig fotograaf werkt. Iemand die dus met regelmaat geconfronteerd wordt met het begrip terugkoppeling. Hoe ga je daar mee om? "Ik vind het wel moeilijk. Ik denk dat je op een gegeven moment wel het zelfvertrouwen zult hebben om gewoon te zeggen, zo krijg je het, en niet anders. Want dan twijfel je niet meer zoveel of je inhoudelijk dingen fout hebt, en durf je er zelf echt achter te staan. Aan de andere kant wil je natuurlijk wel graag een goede indruk achterlaten en zeker bij nieuwe klanten!"

"Nu wordt fotografie wel meer als een kunstvorm gezien dan schrijven, dus dan wordt er meestal wel uitgegaan van de 'eigenheid' van de 'kunstenaar'. Maar ik heb ook wel eens mensen die vragen, 'goh kun je dit er niet even bij doen, of dat maken' (in mijn vrije werk) dat ik denk euuh... 'nee'. Ik probeer meestal een beetje een compromis te vinden onder het mom van 'je hebt daar wat valide punten, ik zal opnemen wat me een verbetering voor het eindresultaat lijkt'. Maar ik ben ook wel eens bezig om een foto helemaal te photoshoppen, en dan moet ik er dan niet aan denken dat de opdrachtgever zegt 'goh mag ik die foto ook zonder die nabewerking'!"

"Tijdens mijn opleiding heb ik geleerd dat je de klant vooral het gevoel moet geven dat je vaak feedback vraagt, en dat ze veel keuze hebben. Bij wijze van spreken moet je 3 ontwerpen maken, waarvan 1 precies bij de klant past, en 2 die eigenlijk wat minder zijn. Je hebt dan meerdere mogelijkheden aan te bieden en geeft de klant dan het gevoel dat ze er inspraak in hebben. Maar uiteindelijk stuur je de klant wel een beetje naar een keuze, omdat je vanuit jouw achtergrond weet wat de beste keuze voor de klant is. 'Jij bent de expert, jij weet wat er speelt en jij weet wat een klant moet hebben als ze vertellen wat ze willen'."

Als je schrijft, als journalist, als verhalenverteller of voor school, kun je natuurlijk moeilijk alles in drievoud aanleveren. Helaas ben ik zelf ook nog druk bezig om te leren hoe ik met de terugkoppeling omga, dus wat je dan wel kunt doen...

Wat ik wel graag met jullie wilde delen waren de wijze woorden van blogger en schrijfster Alexandra Shostak: "Ik schaam me er voor om het toe te moeten geven, maar ik vind dat het iets wat ik moet zeggen, zodat anderen het kunnen lezen, en tot het begrip kunnen komen waar ik pas laat achter kwam: JIJ weet wat het beste voor jouw verhaal is. Niet je moeder, niet je critici, niet je docent of middelbare school leraar Nederlands. JIJ."